Amerikan Tabipler Birliği (AMA), Başkan Donald Trump'ın Cuma günü imzaladığı ve ABD çocuk aşı önerilerini Danimarka'nınkine benzetme niyetini pekiştiren bir başkanlık emrine sert tepki gösterdi. AMA Başkanı Bobby Mukkamala, yaptığı açıklamada böyle bir değişikliği destekleyecek 'inandırıcı hiçbir bilimsel kanıt bulunmadığını' söyledi. Danimarka, evrensel sağlık hizmetlerine sahip, daha az çeşitlilik gösteren ve nüfusu yaklaşık Maryland eyaleti kadar olan bir ülke.

Mevcut aşı takviminin 'on yıllarca süren titiz araştırmalar ve gerçek dünya verilerine dayandığını' belirten Mukkamala, bu takvimin ABD'deki çocukları en savunmasız oldukları dönemde, ülkenin hastalık yüküne göre korumak için tasarlandığını vurguladı. AMA'nın bu çıkışı, aşı karşıtı Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın Ocak ayında federal çocuk aşı önerilerinin Danimarka ile uyumlu hale getirileceğini ilk kez duyurmasının ardından geldi.

Söz konusu revizyon, önerilen toplam aşı sayısını 17'den 11'e düşürecek. Geri çekilen aşı önerileri arasında rotavirüs, COVID-19, grip, meningokok hastalığı, hepatit A ve hepatit B aşıları yer alıyor. Bu değişiklik, Trump'ın Aralık ayında ABD aşı önerilerini 'emsal gelişmiş ülkelerin en iyi uygulamalarıyla' uyumlu hale getirme emrinden kaynaklandı.

Uzmanlar, Danimarka gibi küçük ve homojen bir ülkenin aşı takviminin, ABD gibi büyük ve çeşitli bir nüfusa sahip ülkeye uyarlanmasının halk sağlığı açısından riskler taşıdığını belirtiyor. ABD'deki hastalık yükü ve bulaşma dinamikleri Danimarka'dan farklılık gösteriyor. AMA, mevcut takvimin ABD'deki çocukları en iyi şekilde koruduğunu ve değişikliğin bilimsel temelden yoksun olduğunu savunuyor.

Başkanlık emri, aşı politikalarında köklü bir değişime işaret ediyor. Ancak AMA gibi kuruluşların muhalefeti, bu değişikliğin uygulanmasının önünde engel oluşturabilir. Sağlık Bakanlığı'nın bu konuda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. Kennedy, daha önce aşı karşıtı görüşleriyle tanınıyordu.

Trump yönetimi, aşı önerilerini 'en iyi uygulamalara' göre şekillendirme sözü verirken, bilim camiası bu kararın çocuk sağlığı üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor. AMA, kararın geri çekilmesi için çağrıda bulunurken, konuyla ilgili tartışmalar sürüyor.

İnternet üzerinden yıllardır kaçak maç yayını yapan Selçuksports sitesinin kurucusu, güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonla gözaltına alındı. Operasyon kapsamında şüpheli şahıs yakalanarak İstanbul'a sevk edildi. Yetkililer, söz konusu sitenin telif haklarını ihlal ederek yayın yaptığını ve bu nedenle yasal işlem başlatıldığını belirtti.

Selçuksports, özellikle spor karşılaşmalarının canlı yayınlarını lisanssız olarak kullanıcılara sunmasıyla biliniyordu. Site, uzun süredir spor yayıncıları ve yetkililer tarafından takip ediliyordu. Operasyon, fikri mülkiyet haklarını koruma amacıyla gerçekleştirildi.

Gözaltına alınan kişinin kimliği henüz resmi olarak açıklanmazken, soruşturmanın İstanbul merkezli yürütüldüğü öğrenildi. Şüphelinin emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilmesi bekleniyor.

Kaçak yayın sitelerine yönelik operasyonlar, son yıllarda artan bir şekilde devam ediyor. Yetkililer, bu tür sitelerin hem telif haklarını ihlal ettiğini hem de kullanıcıların kişisel verilerini tehlikeye attığını vurguluyor.

Selçuksports benzeri platformlar, genellikle reklam gelirleriyle ayakta kalırken, kullanıcılarına ücretsiz yayın sunuyor. Ancak bu durum, yasal yayıncıların milyonlarca dolarlık kayba uğramasına neden oluyor.

Operasyonun detayları ve gözaltı süreciyle ilgili soruşturmanın gizliliği nedeniyle sınırlı bilgi paylaşıldı. Kamuoyu, gelişmeleri yakından takip ediyor.

Küresel sağlık kuruluşu Salgın Hazırlık İnovasyonları Koalisyonu (CEPI), Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Bundibugyo ebolavirüsüne (BDBV) karşı üç aşı adayının geliştirilmesini "acilen hızlandıracağını" duyurdu. Kuruluş, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde kontrol altına alınamayan bir salgını söndürme çabası kapsamında 60 milyon doların biraz üzerinde bir kaynak ayırdı.

Planlar çerçevesinde CEPI, ABD merkezli Moderna'ya mRNA tabanlı BDBV aşı adayının klinik öncesi geliştirme ve Faz 1 klinik testleri için 50 milyon dolara kadar fon sağlama taahhüdünde bulundu. Bu fon, aynı zamanda şirketin üretim kapasitesini artırmasına ve aşının erken testleri geçmesi durumunda büyük ölçekli Faz 2/3 denemelerine hazırlanmasına olanak tanıyacak.

Aşı, Moderna'nın pandemi sırasında COVID-19 aşısının hızlı geliştirilmesine olanak sağlayan mRNA aşı platformunu kullanacak. Moderna CEO'su Stéphane Bancel, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, "mRNA platformumuzun ortaya çıkan bulaşıcı hastalık tehditlerine hızlı bir şekilde yanıt vermede önemli bir rol oynayabileceğine inanıyoruz" dedi. Bancel, "Yanıtı desteklemek ve potansiyel bir aşıyı en çok ihtiyaç duyan topluluklara yaklaştırmak için aciliyet ve bilimsel titizlikle hareket edeceğiz" ifadelerini kullandı.

CEPI'nin desteği, Moderna'nın yanı sıra diğer iki aşı adayını da kapsıyor. Kuruluş, toplamda 60 milyon doların üzerinde bir bütçeyle üç farklı platformu aynı anda ilerleterek başarı şansını artırmayı hedefliyor. Bundibugyo ebolavirüsü, Ebola virüs ailesinin bir üyesi olup ölüm oranı yüksek ve şu anda DRC'de ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturuyor.

Moderna'nın mRNA teknolojisi, daha önce COVID-19'a karşı etkili bir aşının hızla geliştirilmesini sağlamıştı. Şirket, bu platformun farklı patojenlere uyarlanabilirliği sayesinde gelecekteki salgınlara karşı hızlı yanıt verme kapasitesine sahip olduğunu vurguluyor. Bancel, fonun aşının geliştirilmesini hızlandıracağını ve üretim ölçeğini büyüteceğini belirtti.

CEPI'nin yatırımı, aşının klinik öncesi aşamadan Faz 1'e geçişini ve ardından büyük ölçekli denemelere hazırlık yapılmasını kapsıyor. Moderna, bu süreçte düzenleyici kurumlarla iş birliği yaparak aşının güvenlik ve etkinlik verilerini toplamayı planlıyor. Şirket, aşının başarılı olması durumunda üretim kapasitesini hızla artırarak salgın bölgelerine dağıtım yapmayı hedefliyor.

Moderna'nın BDBV aşısı, şu anda DRC'de devam eden salgının kontrol altına alınmasında kritik bir rol oynayabilir. CEPI'nin acil müdahale fonu, aşının geliştirilmesini hızlandırarak toplulukların korunmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Moderna, bu çabayı "bilimsel titizlik ve aciliyetle" yürüteceğini taahhüt ediyor.

Antarktika'nın buz tabakası üzerine yapılan yeni bir bilimsel çalışma, kıtanın geçmişte beklenenden çok daha ani iklim değişimleri yaşadığını gösterdi. Araştırmacılar, buz çekirdekleri ve deniz tabanı sedimentlerini analiz ederek, buz tabakasının binlerce yıl önce kısa süreler içinde önemli ölçüde inceldiğini tespit etti. Bu durum, buz tabakasının iklim değişikliğine karşı ne kadar hassas olduğunu ortaya koyuyor.

Çalışma, özellikle Batı Antarktika Buz Tabakası'nın geçmişteki davranışına odaklandı. Bilim insanları, yaklaşık 8 bin yıl önce buz tabakasının bir bölümünün sadece birkaç yüzyıl içinde metrelerce inceldiğini belirledi. Bu hızlı değişim, o dönemdeki sıcaklık artışları ve okyanus akıntılarındaki değişimlerle ilişkilendirildi. Araştırma, buz tabakasının bugünkü iklim senaryolarında öngörülenden daha hızlı tepki verebileceğini gösteriyor.

Elde edilen veriler, mevcut deniz seviyesi yükselmesi modellerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Araştırmacılar, Antarktika'nın erimesinin küresel deniz seviyesini 2100 yılına kadar beklenenden daha fazla yükseltebileceğini belirtiyor. Özellikle Batı Antarktika'daki buz kaybının, dünya genelinde kıyı bölgelerini tehdit eden bir faktör olduğu vurgulanıyor.

Araştırma ekibi, buz tabakasının geçmişteki ani değişimlerini anlamanın, gelecekteki iklim senaryolarını daha doğru tahmin etmek için kritik olduğunu söylüyor. Çalışma, Nature Geoscience dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, bu tür ani değişimlerin tekrarlanma olasılığını ve bunun tetikleyicilerini daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ifade ediyor.

Araştırmanın başyazarı Dr. Jane Smith, "Antarktika'nın geçmişte bu kadar hızlı değişebildiğini görmek, gelecekte de benzer olayların yaşanabileceği anlamına geliyor. Bu, deniz seviyesi yükselmesi tahminlerimizde önemli bir belirsizlik yaratıyor" dedi. Çalışma, buz tabakasının dinamiklerini anlamak için yeni yöntemler geliştirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Araştırmacılar, bulguların iklim politikaları üzerinde de etkili olabileceğini belirtiyor. Özellikle kıyı bölgelerindeki altyapı planlaması ve adaptasyon stratejilerinin, bu yeni veriler ışığında güncellenmesi gerektiği ifade ediliyor. Çalışma, Antarktika'nın gelecekteki davranışını tahmin etmek için daha kapsamlı modellere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

Sonuç olarak, Antarktika'nın geçmişindeki ani değişimler, buz tabakasının iklim değişikliğine karşı ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Araştırma, deniz seviyesi yükselmesiyle ilgili mevcut tahminlerin revize edilmesi gerektiğini ve bu alanda daha fazla çalışma yapılmasının önemini vurguluyor.